งานทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม สถาบันภาษาศาสตร์และวัฒนธรรมศึกษาราชนครินทร์
 
สารพันเรื่อง ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี วิถีไทย
 
 
 


พระราชดำรัสของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี




วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ เป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ ๒) พระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี เป็นที่ทราบโดยทั่วกันว่า ทรงพระปรีชาสามารถในศิลปกรรมหลายด้านหลายสาขา ไม่ว่าจะเป็นด้านกวีนิพนธ์ ด้านปฏิมากรรม/ประติมากรรม และด้านดนตรี ทรงอุปถัมภ์บำรุงศิลปกรรมแขนงต่าง ๆ ตลอดจนทรงส่งเสริมเชิดชูศิลปินผู้มีฝีมือมาตลอดรัชสมัยพระองค์ เพื่อเป็นการแสดงความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ และรำลึกถึงพระองค์ คณะรัฐมนตรีจึงมีมติเมื่อวันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๘ ให้วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ ของทุกปี เป็น "วันศิลปินแห่งชาติ"

ศิลปินแห่งชาติ นับเป็นทรัพยากรบุคคลสำคัญทางด้านศิลปะ ที่ได้สืบสานงานศิลปะของชาติให้เชื่อมโยงจากอดีตมาสู่ปัจจุบัน เป็นการภายทอดภูมิปัญญาของบรรพบุรุษในอดีตให้มีความรุ่งโรจน์สืบไปยังอนาคตข้างหน้า

ตามกฎกระทรวงแห่งพระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๓ ระบุว่า “ศิลปินแห่งชาติ” หมายถึง ศิลปินผู้สร้างสรรค์ผลงานศิลปะอันทรงคุณค่าและแสดงศักดิ์ศรีของชาติ ซึ่งกำหนดให้ศิลปินแห่งชาติจะต้องเป็นผู้ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญด้านศิลปะในสาขา ต่อไปนี้ สาขาทัศนศิลป์ สาขาวรรณศิลป์ และสาขาศิลปะการแสดง

โครงการศิลปินแห่งชาติ จัดขึ้น เมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๗ โดยสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ เพื่อสรรหาบุคคลผู้สร้างสรรค์ผลงานทางศิลปะดีเด่น มีความรู้ความสามารถและเชี่ยวชาญ มีการถ่ายทอดหรือเผยแพร่ผลงานต่อสาธารณชนอย่างต่อเนื่อง จนได้รับการยกย่องและเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง จากทั่วประเทศ โดยมีสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติเป็นผู้พิจารณาตามเกณฑ์การคัดเลือก แล้วประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติให้เป็นศิลปินแห่งชาติ ทั้งให้การส่งเสริมสนับสนุน ช่วยเหลือศิลปินผู้สร้างสรรค์ผลงานศิลปะที่มีคุณค่าของแผ่นดิน



ศิลปินผู้ได้รับเลือกเป็นศิลปินแห่งชาติเรียบร้อยแล้ว กระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม จะนำเข้ารับพระราชทานโล่และเข็มเชิดชูเกียรติจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (ผู้แทนพระองค์)
เพื่อความเป็นสิริมงคลยิ่งแก่ตนเองและวงศ์ตระกูลต่อไป

สำหรับผู้ที่ได้รับยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติ จะได้รับเงินตอบแทน เดือนละ ๒๐,๐๐๐ บาท และสามารถเบิกเงินสวัสดิการเพื่อการรักษาพยาบาลได้ตามระเบียบราชการ รวมทั้งมีค่าช่วยเหลือเมื่อประสบสาธารณภัย ครั้งละไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท และหากเสียชีวิตจะมีค่าช่วยเหลืองานบำเพ็ญกุศลศพ ๒๐,๐๐๐ บาท เงินช่วยเหลือค่าจัดทำหนังสือเผยแพร่ผลงานเมื่อเสียชีวิตไม่เกิน ๑๕๐,๐๐๐ บาท เป็นต้น

โดยนับตั้งแต่เริ่มโครงการศิลปินแห่งชาติมาเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๗ และประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติศิลปินแห่งชาติในปีแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๘ จนปัจจุบัน มีศิลปินสาขาต่าง ๆ ที่ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติแล้ว รวม ๒๖๖ คน เสียชีวิตไปแล้ว ๑๑๗ คน มีชีวิตอยู่ ๑๔๙ คน

ความหมายของเข็มศิลปินแห่งชาติ
แสดงถึงความเป็นปราชญ์ในทางความรู้ ความสามารถของศิลปินที่ได้อุตสาหะ อุทิศตน สร้างสรรค์ผลงานในด้านศิลปะไว้มากมาย จนเป็นมรดกอันล้ำค่าทางวัฒนธรรมของชาติ ทั้งในสาขาทัศนศิลป์ ศิลปะ สถาปัตยกรรม วรรณศิลป์และศิลปะการแสดง ซึ่งได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ศิลปินแห่งชาติเข้ารับพระราชทานเข็ม เพื่อความเป็นสิริมงคลยิ่งแก่ตนเองและวงศ์ตระกูลสืบไป

 

 
แหล่งสารสนเทศอื่น  


๒๔ กุมภาพันธ์ วันศิลปินแห่งชาติ ..ประกาศเกียรติศิลปินไทย ๒๕๕๙ | kapook.com


ศิลปินแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. ๒๕๕๘ | ห้องสมุดมีชีวิต | :) Digital TK


สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทาน เครื่องหมายเชิดชูเกียรติ ๘ ศิลปินแห่งชาติ
พุทธศักราช ๒๕๕๘
| กรมส่งเสริมวัฒนธรรม


ทำเนียบศิลปินแห่งชาติ | กรมส่งเสริมวัฒนธรรม


พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย | วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี.

หออัครศิลปิน | กรมส่งเสริมวัฒนธรรม


 
 
เพลงศิลปินแห่งชาติ


คำร้อง นายเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์

ทำนอง ท่านผู้หญิง ม.ล. พวงร้อย อภัยวงศ์
นายสมาน กาญจนผลิน
นายสง่า อารัมภีร
นายแมนรัตน์ ศรีกรานนท์

ศิลปวัฒนธรรมประจำชาติ
เป็นคันฉ่องความงามและความดี
สืบสานด้านงานศิลป์สร้าง
มือครู ผู้บันดล
ศิลปินแห่งชาติประกาศศักดิ์
สืบสานอารยะธรรมดำรงคดวง
ศิลปะจรรโลงจินต์
ศิลปินแห่งชาติไทย
เอกราชเอกลักษณ์เอกศักดิ์ศรี
เป็นโคมฉายช่วยชี้วิถีชน
ไสวสว่างอยู่กลางใจคน
ผู้บันดาล งานศิลป์ปวง
จารึกหลักศิลปะไทยยิ่งใหญ่หลวง
มณีช่วงโชติศิลปชัย
ศิลปินจรรโลงใจ
จรรโลงไทยจรรโลงธรรม


 

ที่มาอ้างอิง
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. "ศิลปินแห่งชาติ". เข้าถึงได้จาก :
http://th.wikipedia.org/wiki/ศิลปินแห่งชาติ

วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. "พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย". เข้าถึงได้จาก :
http://th.wikipedia.org/wiki/พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

ศาตนันท์ จันทรวิบูลย์. "วันศิลปินแห่งชาติ วันแห่งความภูมิใจของศิลปิน ผู้รังสรรค์งานศิลป์ให้รุ่งเรือง".เข้าถึงได้จาก :
http://www.culture.go.th/thai/index.php?option=com_content&view=article&id=2581:2014-02-17-10-06-20&catid=37:articles&Itemid=354

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. "ศิลปินแห่งชาติ". เข้าถึงได้จาก :
http://art.culture.go.th/index.php?lang=th

 

© 2017 --jameekorn.y@ku.th--